środa, 6 grudnia 2017

Analiza cyklu koniunkturalnego według szkoły austriackiej w teorii i praktyce


Zakończenie pracy magisterskiej

W Polsce, po roku 1989, zapoczątkowane zostały zmiany, mające na celu powrót do normalnego systemu rynkowego, z powodzeniem stosowanego we wszystkich cywilizowanych krajach. Nieodłącznymi elementami składowymi wolnorynkowej gospodarki są czynniki wywołujące powstawanie dysproporcji wskaźników makroekonomicznych, zarówno w sferze realnej jak i regulacyjnej.
Na podstawie omówionej teorii, autor wykazał, że ze zmian wielkości produkcji można wyodrębnić wahania wokół lini potencjalnego trendu, które pozwalają się opisać i analizować.
Opisana w trzecim rozdziale interpretacja przyczyn i przebiegu wahań produkcji, wydaje się mieć charakter uniwersalny. W świetle tej teorii, zmiany cech cyklu koniunkturalnego, jakie dokonały się w okresie ostatnich dziesięcioleci, wynikaj ą z podejmowania przez banki centralne bardziej przewidywalnych, łagodniejszych decyzji monetarnych.
Można uznać, że działania podjęte przez Balcerowicza i jego kontynuatorów, mające na celu powrót do gospodarki rynkowej, były zgodne z tą cześci teorii szkoły austriackiej, która pozostała aktualna. W oparciu o posiadaną wiedzę ekonomiczną i pozytywną ocenę reform polityki pieniężnej, prowadzonych w Polsce w ramach tzw. planu Balcerowicza i późniejszej polityki monetarnej, należy odrzucić postulowane przez przedstawicieli szkoły austriackiej zmiany w zakresie polityki pieniężnej. Spełnienie postulatów „Austriaków” wydaj ą się nierealne i byłoby bardzo niekorzystne, nie tylko dla gospodarki, ale również dla prestiżu Polski na arenie międzynarodowej. Gdyby decydenci postanowili przywrócić 100% rezerwę obowiązkową, zlikiwidować bank cetralny lub ponownie wprowadzić standard złota, należałoby spodziewać się spadku wiarygodności Polski, co znacznie utrudniłoby integracj ę ze strefą europejskiej waluty. Trzeba wyraźnie stwierdzić, że z punktu widzenia ładu monetarnego, współcześnie akceptowanego zarówno w praktyce krajów OECD, jak i w teorii, postulaty szkoły austriackiej są już obecnie zupełnie nieaktualne. Pomimo to należy zauważyć, że przedstawiciele szkoły austriackiej stworzyli podwaliny współczesnej polityki gospodarczej, zwłaszcza monetarnej.
Pomimo trudności pojawiaj ących się podczas oceny gospodarki w okresie transformacji ustrojowej, dokonano wstępnej analizy cyklu koniunkturalnego w Polsce, który miał miejsce w latach 1994-2002. Należy uznać, iż dane empiryczne, jakimi dysponował autor, potwierdzają „austriackie” wyjaśnienie cykliczności gospodarki. Niestety, do pełnej weryfikacji teorii prezentowanej przez przedstawicieli szkoły psychologicznej, brakuje oszacowania zależności pomiędzy podażą pieniądza a preferencję czasową, zmianą struktury produkcji dóbr kapitałowych i konsumpcyjnych oraz efektami Cantillona.
Autor, na podstawie zaprezentowanej teorii i przeprowadzonej analizy cyklu, skłonny jest zaakceptować austriacką metodologię i metodykę badania cykli koniunkturalnych, uznaj ąc jednak, że na sferę realną gospodarki najprawdopodobniej znaczący wpływ, obok polityki monetarnej, ma również polityka fiskalna i szoki popytowe - negatywne (np. spadek eksportu dóbr do Rosji w roku 1997) i pozytywne (np. wzrost gospodarczy wynikający ze zwiększonego popytu przedakcesyjnego w roku 2003).
Podjęta przez autora próba analizy cyklu koniunkturalnego w ujęciu szkoły austriackiej jest o tyle nowatorska i unikalna, że szkoła ta znajduje się poza głównym nurtem ekonomii, i jej założenia teoretyczne praktycznie nie są poddawane weryfikacji empirycznej przez polskich ekonomistów.